Gebruikersverslag - Glijlagers van polymeer in reefsystemen voor jachten: Zeewaterbestendig, veerkrachtig

Reckmann Yacht Equipment GmbH is gespecialiseerd in de ontwikkeling en productie van reefsystemen die het zeiloppervlak verkleinen bij zeer harde wind. Het bedrijf heeft naam gemaakt in het topsegment van de zeilsport met zijn handmatige, elektrische en hydraulische reefsystemen. Het bedrijf implementeert ook bijzonder krachtige systemen voor schepen tot 66 meter lang, die zeilen tot 90 meter lang kunnen reven.
Om ervoor te zorgen dat het reefsysteem in elke situatie werkt, staat het zorgvuldige ontwerp van de reefsystemen centraal. Dit is vooral duidelijk bij de bovenste wartel, die aan de bovenkant van een reefsysteem zit en het zeil vasthoudt. Als de zeiler het zeil oprolt, moet het binnenste deel van de topwartel synchroon bewegen - zo soepel mogelijk en zonder stick-slip-effecten. Dit stelt hoge eisen aan het lager en het hele ontwerp van het onderdeel. Bovendien vormen zout water en het tropische klimaat, die zeer hard zijn voor de onderdelen, bijzondere uitdagingen voor de ontwerper.
Het belangrijkste zijn echter de enorme mechanische belastingen die op de lagerpunten inwerken. Grote oceaanjachten en zeiltochten hebben voorzeilen met een oppervlakte van 1000 m2 of meer. Om dit oppervlak op te rollen, moeten aandrijfkoppels tot 5.500 Nm worden toegepast. De hoge krachten vereisen aandrijvingen die bestaan uit uiterst compacte hydraulische motoren met een werkdruk van 175 bar. En een actuele ontwikkeling die Reckmann stimuleert, stelt nog hogere eisen aan de aandrijvingen van de rolsystemen: in plaats van de gebruikelijke profielen waarin de zeilen worden bevestigd, worden koolstofstagen gebruikt die tot 65 ton worden voorbelast. Onder deze omstandigheden moeten de aandrijvingen en topwartels ervoor zorgen dat de zeilen te allen tijde probleemloos kunnen worden op- en afgerold.
De hoge eisen aan het draagvermogen en de beschikbaarheid van de aandrijfcomponenten betekenen dat Reckmann veel componenten zelf ontwikkelt en produceert - zelfs de kogellagers. De lagers draaien onder belasting en moeten zeer hoge axiale en radiale krachten opnemen. Oorspronkelijk werd er telkens één wentellager gebruikt om de axiale en radiale krachten op te vangen.

Tegenwoordig gebruikt het bedrijf een combinatie van rol- en glijlagers voor de reefsystemen: een cilinderrollager absorbeert de axiale krachten. Radiale ondersteuning wordt geboden door twee kunststof lagers, die voor en achter het wentellager zijn gemonteerd.
Reckmann bouwt een deel van de roestvrijstalen cilinderrollagers zelf omdat er geen standaardproducten bestaan die bestand zijn tegen de vereiste belastingen en omgevingsomstandigheden. Voor de kunststoflagers zijn daarentegen wel catalogusonderdelen beschikbaar. Hier gebruikt het bedrijf lagers gemaakt van het materiaal iglidur J, dat zich bewezen heeft onder de gegeven hoge eisen. 
Het materiaal bewijst zich al jaren als specialist in snelle en langzame bewegingen met de beste wrijvingscoëfficiënten in tal van andere toepassingsgebieden. Bovendien - en dit is een ander belangrijk criterium in dit geval - is het materiaal zeer vormvast, zelfs bij natte toepassingen. Na uitgebreide interne tests vond Reckmann de resultaten bevestigd en gebruikt het glijlager in zijn hydraulische rolsystemen. De lagers voldoen perfect aan de hoge mechanische eisen. Zeilers kunnen zien dat de gewenste soepele loopeigenschappen zelfs bij hoge zeilvoorspanning worden bereikt door de mechanische noodbediening van het rolreefsysteem te testen met een standaard lierhendel. Zelfs na een langere pauze, waarin het zeil niet gereefd was, draaien de lagers extreem soepel onder volle belasting.
Reckmann is zo tevreden met de resultaten dat het materiaal ook wordt gebruikt in een andere nieuwe ontwikkeling voor boten met een lengte tot 100 voet. Dit is de universele verbinding van een rolsysteem waarvan de elektrische of hydraulische aandrijving benedendeks is geïnstalleerd. Het rolreefsysteem zelf wordt gemonteerd met een speciale kogelflens in het dek. Reckmann gebruikt ook polymeerglijlagers van iglidur in de bewegingsassen van de cardansteun. Omdat ook hier een zeer hoge oppervlaktedruk optreedt, werden de glijlagers uitvoerig getest op de trekproefbank met maximaal 32 ton bij montage. Maar er komt nog meer: sommige superjachten die momenteel in de ontwerpfase zitten, zijn zelfs groter dan de vorige topmodellen. Reckmann werkt daarom aan nieuwe reefsystemen die ook worden gekenmerkt door hun perfecte uiterlijk, eenvoudige bediening en soepele loopeigenschappen ondanks hun hoge belasting. Ook hier is het bedrijf van plan om slijtvaste lagers te gebruiken.